Quẻ Thuần Cấn (Cấn Vi Sơn)

Quẻ Thuần Cấn gồm hai quái Cấn chồng lên nhau, tượng núi nối núi. Đây là quẻ số 52 trong 64 quẻ Kinh Dịch, theo thứ tự Văn Vương. Quẻ này còn gọi là Cấn Vi Sơn.

Ý chính của quẻ là dừng đúng chỗ, núi liền núi, tĩnh chỉ. Dừng lại đúng lúc. Tĩnh tâm, không nóng vội. Người xưa xếp quẻ này vào loại bình hoà.

Theo Lục Hào Nạp Giáp, quẻ thuộc cung Cấn, hành Thổ, là quẻ Bát Thuần đứng đầu cung.

Lời quẻ

Cấn kỳ bối, bất hoạch kỳ thân; hành kỳ đình, bất kiến kỳ nhân, vô cữu.

Dừng như dừng ở lưng, không thấy thân mình. Đi trong sân không thấy người. Dừng đúng chỗ, không bị ngoại vật lôi kéo, không thành lỗi.

Đại Tượng

Kiêm sơn, Cấn; quân tử dĩ tư bất xuất kỳ vị

Hai núi liền nhau, đứng yên. Người quân tử nghĩ việc không vượt ra ngoài phận mình.

Lời tượng dân gian

Nhân đoản táo cao

Người thấp trái táo cao.

Lời sáu hào

Sơ Lục, hào 1

Cấn kỳ chỉ, vô cữu, lợi vĩnh trinh

Dừng ở ngón chân, từ lúc chưa bước. Không thành lỗi, lợi bền giữ chính.

Lục Nhị, hào 2

Cấn kỳ phì, bất chửng kỳ tùy, kỳ tâm bất khoái

Dừng ở bắp chân, không cứu được người mình theo. Lòng không vui.

Cửu Tam, hào 3

Cấn kỳ hạn, liệt kỳ dần, lệ huân tâm

Dừng ở ngang lưng như gãy sống lưng. Ép mình dừng cứng nhắc, nguy, lòng nóng như đốt.

Lục Tứ, hào 4

Cấn kỳ thân, vô cữu

Dừng được thân mình. Không thành lỗi.

Lục Ngũ, hào 5

Cấn kỳ phụ, ngôn hữu tự, hối vong

Dừng ở miệng, nói có thứ tự. Hối tan.

Thượng Cửu, hào 6

Đôn cấn, cát

Dừng bằng sự đôn hậu tới cùng. Tốt.

Quẻ liên quan

• Quẻ hỗ, Quẻ Lôi Thủy Giải. Lấy hào 2, 3, 4 làm quái dưới, hào 3, 4, 5 làm quái trên. Cho thấy phần ẩn bên trong, việc diễn biến giữa chừng.
• Quẻ thác, Quẻ Thuần Đoài. Đổi hết âm dương của sáu hào. Cho thấy mặt trái của việc, điều quẻ này đang thiếu.
• Quẻ tổng, Quẻ Thuần Chấn. Lật ngược quẻ, hào trên xuống dưới. Cho thấy việc khi nhìn từ phía người kia.

Hỏi đáp

Quẻ Thuần Cấn tốt hay xấu?

Người xưa xếp Thuần Cấn vào loại quẻ bình hoà. Lời quẻ nói dừng như dừng ở lưng, không thấy thân mình. Đi trong sân không thấy người. Dừng đúng chỗ, không bị ngoại vật lôi kéo, không thành lỗi. Tốt xấu còn tuỳ hào nào động và việc đang hỏi, nên đọc thêm lời hào động.

Gieo được quẻ Thuần Cấn thì nên làm gì?

Hai núi liền nhau, đứng yên. Người quân tử nghĩ việc không vượt ra ngoài phận mình. Có hào động thì đọc kỹ lời hào ấy, vì đó là chỗ việc đang chuyển.

Quẻ Thuần Cấn thuộc cung nào, hành gì?

Theo Lục Hào Nạp Giáp, quẻ thuộc cung Cấn, hành Thổ, là quẻ Bát Thuần đứng đầu cung.