Quẻ Địa Sơn Khiêm
Quẻ Địa Sơn Khiêm gồm Khôn ở trên, tượng đất, và Cấn ở dưới, tượng núi. Đây là quẻ số 15 trong 64 quẻ Kinh Dịch, theo thứ tự Văn Vương.
Ý chính của quẻ là khiêm tốn, hạ mình, đức cao. Khiêm tốn. Quẻ duy nhất 6 hào đều tốt. Người xưa xếp quẻ này vào loại rất tốt.
Theo Lục Hào Nạp Giáp, quẻ thuộc cung Đoài, hành Kim, là quẻ Ngũ Thế.
Lời quẻ
Khiêm: hanh, quân tử hữu chung.
Khiêm thì thông. Người quân tử giữ khiêm tới cùng thì có kết quả.
Đại Tượng
Địa trung hữu sơn, Khiêm; quân tử dĩ phẫu đa ích quả, xứng vật bình thi
Trong đất có núi, cao mà chịu ở dưới thấp. Người quân tử bớt chỗ nhiều, bù chỗ ít, cân nhắc mà chia cho đều.
Lời tượng dân gian
Nhị nhân phân kim
Hai người chia vàng.
Lời sáu hào
Sơ Lục, hào 1
Khiêm khiêm quân tử, dụng thiệp đại xuyên cát
Khiêm rồi lại khiêm. Nhờ vậy vượt được sông lớn, tốt.
Lục Nhị, hào 2
Minh khiêm, trinh cát
Khiêm tốn mà tiếng tốt vang ra. Giữ chính thì tốt.
Cửu Tam, hào 3
Lao khiêm, quân tử hữu chung cát
Có công mà vẫn khiêm. Giữ được trọn vẹn tới cùng, tốt.
Lục Tứ, hào 4
Vô bất lợi, huy khiêm
Không gì bất lợi. Hãy phát huy đức khiêm.
Lục Ngũ, hào 5
Bất phú dĩ kỳ lân, lợi dụng xâm phạt
Không cậy giàu mà được láng giềng theo. Kẻ không phục thì có thể chính đáng mà sửa.
Thượng Lục, hào 6
Minh khiêm, lợi dụng hành sư, chinh ấp quốc
Tiếng khiêm vang xa. Nên dùng uy ấy chỉnh đốn chính phần việc của mình.
Quẻ liên quan
- Quẻ hỗ, Quẻ Lôi Thủy Giải. Lấy hào 2, 3, 4 làm quái dưới, hào 3, 4, 5 làm quái trên. Cho thấy phần ẩn bên trong, việc diễn biến giữa chừng.
- Quẻ thác, Quẻ Thiên Trạch Lý. Đổi hết âm dương của sáu hào. Cho thấy mặt trái của việc, điều quẻ này đang thiếu.
- Quẻ tổng, Quẻ Lôi Địa Dự. Lật ngược quẻ, hào trên xuống dưới. Cho thấy việc khi nhìn từ phía người kia.
Hỏi đáp
Quẻ Địa Sơn Khiêm tốt hay xấu?
Người xưa xếp Địa Sơn Khiêm vào loại quẻ rất tốt. Lời quẻ nói khiêm thì thông. Người quân tử giữ khiêm tới cùng thì có kết quả. Tốt xấu còn tuỳ hào nào động và việc đang hỏi, nên đọc thêm lời hào động.
Gieo được quẻ Địa Sơn Khiêm thì nên làm gì?
Trong đất có núi, cao mà chịu ở dưới thấp. Người quân tử bớt chỗ nhiều, bù chỗ ít, cân nhắc mà chia cho đều. Có hào động thì đọc kỹ lời hào ấy, vì đó là chỗ việc đang chuyển.
Quẻ Địa Sơn Khiêm thuộc cung nào, hành gì?
Theo Lục Hào Nạp Giáp, quẻ thuộc cung Đoài, hành Kim, là quẻ Ngũ Thế.