Quẻ Sơn Thủy Mông
Quẻ Sơn Thủy Mông gồm Cấn ở trên, tượng núi, và Khảm ở dưới, tượng nước. Đây là quẻ số 4 trong 64 quẻ Kinh Dịch, theo thứ tự Văn Vương.
Ý chính của quẻ là khải mông, giáo dục, khai sáng. Mông muội, cần học hỏi. Thầy không đi tìm trò, trò phải tìm thầy. Người xưa xếp quẻ này vào loại bình hoà.
Theo Lục Hào Nạp Giáp, quẻ thuộc cung Ly, hành Hỏa, là quẻ Tứ Thế.
Lời quẻ
Mông: hanh. Phỉ ngã cầu đồng mông, đồng mông cầu ngã.
Non dại mà thông được. Không phải thầy đi tìm trò, người còn mê phải tự tìm thầy và hỏi cho thành tâm.
Đại Tượng
Sơn hạ xuất tuyền, Mông; quân tử dĩ quả hành dục đức
Dưới núi có suối chảy ra, nước còn non mà đã có đường đi. Người quân tử làm việc cho quả quyết và nuôi đức cho mình.
Lời tượng dân gian
Tiểu quỷ thâu tiền
Quỷ nhỏ trộm tiền.
Lời sáu hào
Sơ Lục, hào 1
Phát mông, lợi dụng hình nhân
Mở mang cho người mê cần có khuôn phép, răn để dạy, không phải để trói buộc.
Cửu Nhị, hào 2
Bao mông cát; nạp phụ cát; tử khắc gia
Bao dung người non dại thì tốt, như người con biết gánh vác việc nhà. Rộng lượng sẽ được tin cậy.
Lục Tam, hào 3
Vật dụng thủ nữ
Đừng chọn người thấy lợi là theo, không giữ mình. Chọn sai người thì chẳng lợi gì.
Lục Tứ, hào 4
Khốn mông, lận
Bị kẹt trong mê, xa người hiểu biết. Đáng tiếc, phải tự đi tìm thầy.
Lục Ngũ, hào 5
Đồng mông, cát
Ngây thơ như trẻ nhỏ, khiêm tốn học hỏi. Tốt.
Thượng Cửu, hào 6
Kích mông, bất lợi vi khấu, lợi ngự khấu
Đánh thức kẻ mê. Chỉ nên ngăn cái sai, đừng biến mình thành kẻ gây hại.
Quẻ liên quan
- Quẻ hỗ, Quẻ Địa Lôi Phục. Lấy hào 2, 3, 4 làm quái dưới, hào 3, 4, 5 làm quái trên. Cho thấy phần ẩn bên trong, việc diễn biến giữa chừng.
- Quẻ thác, Quẻ Trạch Hỏa Cách. Đổi hết âm dương của sáu hào. Cho thấy mặt trái của việc, điều quẻ này đang thiếu.
- Quẻ tổng, Quẻ Thủy Lôi Truân. Lật ngược quẻ, hào trên xuống dưới. Cho thấy việc khi nhìn từ phía người kia.
Hỏi đáp
Quẻ Sơn Thủy Mông tốt hay xấu?
Người xưa xếp Sơn Thủy Mông vào loại quẻ bình hoà. Lời quẻ nói non dại mà thông được. Không phải thầy đi tìm trò, người còn mê phải tự tìm thầy và hỏi cho thành tâm. Tốt xấu còn tuỳ hào nào động và việc đang hỏi, nên đọc thêm lời hào động.
Gieo được quẻ Sơn Thủy Mông thì nên làm gì?
Dưới núi có suối chảy ra, nước còn non mà đã có đường đi. Người quân tử làm việc cho quả quyết và nuôi đức cho mình. Có hào động thì đọc kỹ lời hào ấy, vì đó là chỗ việc đang chuyển.
Quẻ Sơn Thủy Mông thuộc cung nào, hành gì?
Theo Lục Hào Nạp Giáp, quẻ thuộc cung Ly, hành Hỏa, là quẻ Tứ Thế.