Quẻ Thiên Sơn Độn
Quẻ Thiên Sơn Độn gồm Càn ở trên, tượng trời, và Cấn ở dưới, tượng núi. Đây là quẻ số 33 trong 64 quẻ Kinh Dịch, theo thứ tự Văn Vương.
Ý chính của quẻ là lui ẩn, rút khỏi, biết thoái. Rút lui, ẩn mình. Biết lùi đúng lúc. Người xưa xếp quẻ này vào loại bình hoà.
Theo Lục Hào Nạp Giáp, quẻ thuộc cung Càn, hành Kim, là quẻ Nhị Thế.
Lời quẻ
Độn: hanh, tiểu lợi trinh.
Lui ẩn thì thông. Việc nhỏ giữ chính thì lợi.
Đại Tượng
Thiên hạ hữu sơn, Độn; quân tử dĩ viễn tiểu nhân, bất ác nhi nghiêm
Dưới trời có núi, trời lùi xa núi. Người quân tử tránh xa kẻ tiểu nhân, không ghét ra mặt mà giữ mình nghiêm.
Lời tượng dân gian
Nùng vân tế nhật
Mây dày che mặt trời.
Lời sáu hào
Sơ Lục, hào 1
Độn vĩ, lệ; vật dụng hữu du vãng
Lui sau cùng, ở phía đuôi. Nguy, đừng đi đâu.
Lục Nhị, hào 2
Chấp chi dụng hoàng ngưu chi cách, mạc chi thắng thuyết
Buộc bằng da bò vàng, không ai gỡ nổi. Chí giữ vững, không lay.
Cửu Tam, hào 3
Hệ Độn, hữu tật lệ; súc thần thiếp cát
Muốn lui mà bị níu. Mệt và nguy. Chỉ nên lo việc nuôi người dưới thì tốt.
Cửu Tứ, hào 4
Hảo Độn, quân tử cát, tiểu nhân bĩ
Lui ra dù còn lưu luyến. Người quân tử thì tốt, kẻ tiểu nhân không làm được.
Cửu Ngũ, hào 5
Gia Độn, trinh cát
Lui một cách đẹp, đúng lúc. Giữ chính thì tốt.
Thượng Cửu, hào 6
Phì Độn, vô bất lợi
Lui ra thong dong, rộng rãi. Không gì bất lợi.
Quẻ liên quan
- Quẻ hỗ, Quẻ Thiên Phong Cấu. Lấy hào 2, 3, 4 làm quái dưới, hào 3, 4, 5 làm quái trên. Cho thấy phần ẩn bên trong, việc diễn biến giữa chừng.
- Quẻ thác, Quẻ Địa Trạch Lâm. Đổi hết âm dương của sáu hào. Cho thấy mặt trái của việc, điều quẻ này đang thiếu.
- Quẻ tổng, Quẻ Lôi Thiên Đại Tráng. Lật ngược quẻ, hào trên xuống dưới. Cho thấy việc khi nhìn từ phía người kia.
Hỏi đáp
Quẻ Thiên Sơn Độn tốt hay xấu?
Người xưa xếp Thiên Sơn Độn vào loại quẻ bình hoà. Lời quẻ nói lui ẩn thì thông. Việc nhỏ giữ chính thì lợi. Tốt xấu còn tuỳ hào nào động và việc đang hỏi, nên đọc thêm lời hào động.
Gieo được quẻ Thiên Sơn Độn thì nên làm gì?
Dưới trời có núi, trời lùi xa núi. Người quân tử tránh xa kẻ tiểu nhân, không ghét ra mặt mà giữ mình nghiêm. Có hào động thì đọc kỹ lời hào ấy, vì đó là chỗ việc đang chuyển.
Quẻ Thiên Sơn Độn thuộc cung nào, hành gì?
Theo Lục Hào Nạp Giáp, quẻ thuộc cung Càn, hành Kim, là quẻ Nhị Thế.